به نام گستراننده ابرها: بررسی اشکال جدید ابرها و سمت و سوی آنها در آیات قرآن

**مقدمه**

در دنیای امروز، دانشمندان و محققان به شگفتی‌هایی از طبیعت پی می‌برند که هر روز بر شگفتی‌های انسانی می‌افزایند. یکی از این پدیده‌ها، اشکال جدید ابرها در نقاط مختلف زمین است، که نه تنها زیبایی‌های طبیعی را به ارمغان می‌آورند، بلکه ذهن کاوشگران را به خود مشغول می‌سازند. در این مقاله به بررسی این پدیده‌های شگفت‌انگیز و ارتباط آنها با آیات الهی خواهیم پرداخت.

**اشکال جدید ابرها: یک پدیده شگفت‌انگیز**

اخیراً گزارش‌های متعددی از ابرهای با اشکال و حالات منحصر به فرد در اقصی نقاط جهان به دست آمده است. این ابرها با رنگ‌ها، الگوها و ساختارهایی به نمایش درمی‌آیند که تا پیش از این کمتر دیده شده بودند. برای مثال، ابرهای نازک و رشته‌ای، ابرهای توپی شکل، یا ابرهایی که به‌طور غیرمعمولی متراکم و سیاه می‌شوند، از جمله مظاهر این پدیده هستند. اما سوالی که ذهن دانشمندان را به خود مشغول کرده است این است که: این اشکال زیبا و شگفت‌انگیز چگونه تشکیل می‌شوند؟ آیا این یک امر تصادفی است یا اینکه دارای هدف و برنامه‌ریزی خاصی هستند؟

**هدایت الهی و ابرها در قرآن**

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: "خدا آن کسی است که بادها را می‌فرستد تا ابرها را به حرکت درآورند؛ پس ابرها را هرگونه که بخواهد در آسمان می‌گسترد." (روم/48)

این آیه به روشنی نشان‌دهنده این است که حرکت و شکل‌گیری ابرها یک فرآیند طبیعی نیست، بلکه تحت کنترل و هدایت حضرت حق قرار دارد. با تأمل در این آیه، می‌توان دریافت که تمامی این تحولات با هدف و حکمت خاصی انجام می‌گیرد. خالق هستی با برنامه‌ریزی دقیق، بخار آب را به حرکت درمی‌آورد و به شکل‌گیری ابرها کمک می‌کند.

**پدیده‌های جدید: یک نتیجه‌گیری معقول**

در مطالعه پدیده‌های جدید ابرها، دانشمندان به این نتیجه رسیده‌اند که مواردی چون تغییرات آب و هوایی، آلودگی‌ هوا، و فعالیت‌های انسانی، می‌توانند نقش مؤثری در شکل‌گیری این ابرها ایفا کنند. اما آیا این به معنی آن است که همه‌چیز به تصادف وابسته است؟ آیا شباهت‌ها و نظم در این اشکال به صورت کاملاً تصادفی شکل می‌گیرد؟ قطعاً پاسخ منفی است.

**قدرت خالق در نظم بی‌نظیر**

پدیده‌های طبیعی نظیر ابرها، یک نماد واضح از قدرت بی‌نظیر خداوند است. همان‌طور که در آیه 43 سوره نور می‌فرماید: "آیا ندیدی که خداوند ابر را به حرکت درمی‌آورد؛ سپس به هم پیوند می‌زند و آنگاه متراکم می‌سازد؟" این آیه اشاره دارد به پاکی و لطافت عمل الهی در شکل‌گیری و نظم دادن به این پدیده‌ها.

به‌راستی، اگر این تحولات نظام‌مند و هدفمند نبود، آیا امکان داشت که این اشکال زیبا و فوق‌العاده به وجود بیاید؟ در واقع، حضور یک نیروی پنهان و قدرتمند، که برنامه‌ریزی دقیقی دارد، باعث به وجود آمدن چنین پدیده‌های طبیعی شده است.

**نتیجه‌گیری**

با توجه به آیات الهی و شواهد علمی، می‌توان گفت که شکل‌های جدید ابرها نه تنها بر زیبایی‌های طبیعی افزوده‌اند بلکه به یادآورنده وجود یک خالق حکیم و با برنامه هستند که همه‌چیز را با حکمت و نظم خلق کرده است. این پدیده‌ها به ما یادآوری می‌کند که در هر شکل و چهارچوبی در عالم طبیعت، نشانه‌ای از عظمت و قدرت خداوند نهفته است.

در نهایت، دانشمندان همچنان به بررسی و پژوهش در مورد این پدیده‌ها ادامه می‌دهند و هر کشف جدید، دریچه‌ای است به سوی درک عمیق‌تر از نظام هستی و حکمت الهی. بی‌شک، این حیرت و شگفتی حاصل از زیبایی‌های طبیعی، ما را به تفکر در مورد عظمت خداوند و قدرت بیکران او ترغیب می‌کند و ما را در جستجوی حقیقت زندگی رهنمون می‌سازد.

به نام خالق زمین: کاوش در لایه‌های زمین از منظر علمی و قرآنی

خالق جهان آفرینش، با قدرتی نامحدود، زمین را به نحوی شگفت‌انگیز خلق کرده است که در آن لایه‌های مختلفی وجود دارد. این لایه‌ها، هر کدام با ویژگی‌ها و خصوصیات خاص خود، زیست بشر را تحت تأثیر قرار می‌دهند. در این نوشتار قصد داریم به بررسی ساختار زمین و پیشگام بودن قرآن کریم در بیان علمی این موضوع بپردازیم، تا نشان دهیم که چگونه دانش امروزین در هماهنگی با آموزه‌های اسلامی است.

### ساختار زمین: لایه‌های مختلف و ویژگی‌های آن‌ها

زمین از لایه‌های مختلفی تشکیل شده است که با توجه به تراکم، حرارت و نوع ماده، از یکدیگر متمایز می‌شوند. دانشمندان زمین‌شناس در ابتدا معتقد بودند که زمین دارای سه لایه اصلی است: لایه پوسته، لایه گوشته و هسته. اما با پیشرفت تکنولوژی و تحقیقات عمیق‌تر، مشخص شد که زمین در واقع از پنج لایه تشکیل شده است.

تحقیقات اخیر سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS) با استفاده از تکنیک‌های پیشرفته‌ای مانند بررسی امواج زلزله، به این نتیجه رسید که تعداد لایه‌های زمین به هفت عدد می‌رسد. این یافته نه تنها به درک ما از زمین و ساختار آن کمک کرده بلکه نشان‌دهنده دقت علمی قرآن کریم در قرن‌ها پیش است.

### اشاره به لایه‌های هفت‌گانه در قرآن کریم

یکی از نشانه‌های اعجاز قرآن کریم، پیشگویی علمی آن در مورد ساختار زمین است. در آیه 12 سوره طلاق آمده است: "خدا آن کسی است که هفت آسمان و همانند آن (هفت آسمان) را در زمین خلق فرمود و امر خود را بین آنها نازل کرد تا بدانید که خداوند بر هر چیزی تواناست و همانا علم خداوند بر هر چیزی احاطه دارد."

در این آیه، به وضوح به "هفت"‌گانه بودن آسمان‌ها و لایه‌های زمین اشاره شده است. این تأکید بر عدد هفت، بیانگر دقت علمی و شناخت عمیق از جهان‌پارچه‌ای است که خالق بر روی آن انسان را آفریده است.

### تعمق در آفرینش: دعوت به تفکر و اندیشه

خداوند در قرآن کریم انسان‌ها را به تفکر در آفرینش دنیا فراخوانده است. در سوره آل عمران، آیه 191 می‌خوانیم: "خردمندان کسانی هستند که در خلق آسمان‌ها و زمین تفکر می‌کنند."

این دعوت به تفکر نشان‌دهنده اهمیت اندیشه و تحقیق در زمینه‌ی علوم طبیعی است. مسلمانان همواره به تفکر در آیات الهی و نشانه‌های طبیعی تشویق شده‌اند. در این راستا، علم و دین می‌توانند دست در دست هم نهاده و به کشف حقایق جهان کمک کنند.

### پیوند علم و دین: اثباتی بر اعجاز علمی قرآن

این یافته‌های علمی که از تحقیقات دانشمندان به دست آمده، نه تنها به ما یاری می‌کنند تا بهتر زمین را بشناسیم بلکه بر اعجاز قرآن نیز صحه می‌گذارند. ذکر تعداد لایه‌های زمین در قرآن به‌عنوان یک حقیقت مسلم، نیاز به تامل و اندیشه عمیق دارد. به راستی آیا می‌توان این شگفتی‌ها را به تصادف نسبت داد یا می‌بایست به خالق هستی و کلام وی ایمان آورد؟

### نتیجه‌گیری

علم و دین هر دو به دنبال حقیقت هستند و با هم می‌توانند دنیای ما را روشن‌تر کنند. تلاش علمی بشر در فهم ساختار زمین، نه تنها دریچه‌ای به شناخت عمیق‌تری از آفرینش می‌گشاید بلکه ما را به عظمت و حکمت خدایی که این زمین و آسمان را خلق کرده، نزدیک‌تر می‌سازد. قرآن کریم به عنوان یک منبع الهی، در بررسی و شناخت آفرینش، همواره منبع الهام و تفکر برای خردمندان بوده و خواهد بود.

بسیار شایسته است که در دنیای امروز، این تعلق خاطر به تفکر و تحقیق را در سرلوحه‌ی زندگی خود قرار دهیم و از نشانه‌های قدرت الهی در آفرینش بیاموزیم.

به نام خالق زمین: شب وقتی آن را می پوشاند

بیایید کمی در این تصاویر دقت کنیم که چطور شب و تاریکی خورشید را از هر طرف احاطه کرده و این همان چیزی است که قرآن در مورد آن سخن گفته و حتی سوگند یاد کرده: "و شب وقتی آن را می پوشاند" (سوره شمس – آیه 4)

خورشید ستاره‌ای مانند میلیون‌ها ستاره دیگر که در آسمان منتشر شده‌اند، خورشید نیروگاهی هسته‌ای است که نیروی گرمایشی را تولید می‌کند.

دانشمندان می‌گویند، اگر می‌توانستیم آنچه که خورشید در یک ثانیه تولید می‌کند را به طور کامل و صحیح از آن استفاده کنیم می‌توانست نیروی برق قاره آمریکا را تا 9 میلیون سال آینده تأمین کند.

خورشید یک نشانه از نشانه‌های خداوند بزرگ و منان است که در مورد آن در کتابش سخن گفته و آن را به یک لامپ توصیف کرده است که با فعل و انفعالات هسته‌ای به هم آمیخته می‌شود که باعث سوخت هیدروژن شده و هلیوم را تولید می‌کند و همین‌طور از میلیاردها سال پیش و بدون هیچ وقفه و نقصی این کار ادامه دارد.

هنگامی که کسی در وسط روز به خورشید می‌نگرد، باور نمی‌کند که این همان خورشیدی است که دور تا دور آن را تاریکی دربرگرفته است.

این چیزی است که ما از روی کره زمین می‌بینیم ولی دانشمندان هنگامی که از لایه نارک روز خارج شدند، خورشید را با شکلی متفاوت دیدند و این تصویری است که توسط ماهواره‌های وابسته به مدیریت ملی هوانوردی و فضا آمریکا (ناسا) گرفته شده، ببینید چطور شب کم کم پیدا می‌شود و اطراف خورشید را دربرمی‌گیرد.

با من بنگرید که روز فقط یک لایه خیلی نازک در اطراف زمین می‌باشد (غشای آبی رنگی که کره زمین را فراگرفته است).

حالا اگر از زمین فاصله بگیریم و در فضای خارجی میان سیارات و کوکب‌های دیگر سیر کنیم چه چیزی را خواهیم دید؟ به این تصویر که از دور توسط رصدخانه ناسا گرفته شده بنگرید:

این همان خورشیدی است که در تصویر اول و دوم دیدیم. در اینجا آن را از دور مشاهده می‌کنیم. تاریکی از هر طرف آن را دربرگرفته است. البته چیزی که الان می‌بینیم در قدیم برای هیچ بشری قابل قبول نبوده که خورشید توسط تاریکی و شب احاطه شده است.

ولی قرآن کریم از 1400 سال پیش این تصویر را برایمان توصیف کرده و دلیل آن این است که خداوند می‌فرماید: "قسم به خورشید و روشنایی آن" "و به ماه چون از پی آن درآید" "و قسم به روز چون آن را هویدا سازد" "و به شب وقتی آن را بپوشاند" (سوره شمس – آیات 1 تا 4)

در این آیه دقت کنید "و به شب وقتی آن را بپوشاند" همانا که خورشید را شب و تاریکی فرا گرفته است. وصفی در نهایت دقت و مطابقت کلام قرآنی با چیزی که در حال حاضر توسط تلسکوپ‌های فضایی می‌بینیم؟!

مرزمیان دریای شور و شیرین

قرآن کریم کتابی آسمانی است که برای هدایت انسان‌ها از سوی خداوند پاک جلّ جلاله نازل گردیده است. این کتاب عظیم حاوی معجزات علمی عجیبی است که در اینجا فقط به بعضی از آن اشاره خواهم کرد.

يقول تعالى: (وَهُوَ الَّذِي مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ هَذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَهَذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًا وَحِجْرًا مَحْجُورًا) [الفرقان: 53]

"او کسی است که دو دریا را در کنار هم روان می‌سازد (و بر اثر وزن مخصوص، یعنی تفاوت درجۀ غلظت آب شور و شیرین، آمیخته‌ی یکدیگر نمی‌شوند) این یکی شیرین است، و آن دیگر شور! خداوند در میان آن دو حاجز و مانعی ایجاد کرده است که آنها را کاملاً از هم جدا ساخته است."

در قرآن کریم آیات بسیاری است که انسان را به تفکر در آفرینش آسمان و زمین و کوه‌ها و دریاها و نباتات و حیوانات و حشرات دعوت می‌کند و نظام تعجب‌آوری را که در هر یک از انواع حکم می‌کند، گوشزد می‌فرماید.

فيروز آبادی در فرهنگ خود چنین می‌گوید: حجر: منع، و در اینجا به معنی مانع است، و برزخاً، به معنی حاجز، مراد تفاوت درجۀ غلظت آب شور و شیرین، و به اصطلاح وزن مخصوص است، یعنی حد فاصل را حجر محجور گفته شده است که هر یک از محدوده آب‌های مورد نظر (یعنی آب شیرین و آب شور و آب ترکیبی آنها) شرایط زیستی خاص خود را دارد، در صورتی که موجود زنده از آن بیرون برود و یا وارد آن بشود می‌میرد. البته حیوانات که در آنجا هستند بنابر فطرت خود از آنجا بیرون نمی‌روند.

### مناطق ریزش آب‌ها

1. محل آب شیرین از طرف رودخانه
2. محل آب شور از طرف دریا
3. محل مانع میان رودخانه و دریا، که این را برزخ می‌نامند

در شکل بالا یک خلیج و در حوض شوری آب آن را نشان داده شده است. در این تصویر می‌توانیم جدایی آب شیرین و شور را همانطوری که خداوند دانا در قرآن کریم بیان فرموده است ببینیم.

در جاهایی که دو دریای شور و شیرین (یعنی دریا و خور) به هم می‌رسند آب آنها بطور عمودی درجه به درجه در هم مخلوط می‌شود. وسط آنها یعنی نقطه‌ای است که صد درصد در هم مخلوط شده‌اند، و لذت آنها پنجاه پنجاه شده نقطه "برزخ" است. (برزخ مرز ناپیداست و این طرف و آن طرف آن با هم فرق می‌کند). از "برزخ" رو به طرف دریا آب رفته رفته بطور عمودی شورتر می‌شود تا به نقطه شوری صد درصد می‌رسد که آغاز دریای واقعی است. و برعکس از "برزخ" رو به طرف خور بطور عمودی رفته رفته از شوری آب کاسته می‌شود تا به نقطه شیرینی صد درصد می‌رسد که همان خور واقعی است. از نقطه آب صد درصد شور دریا تا نقطه آب صد درصد شیرین حد فاصل میان آنهاست.

در اعماق دریاها برخی از موجودات هستند که اگر از حدود خود بیرون شوند هلاک خواهند شد.

(مرج) به معنی، سوی هم سر داده است. مجاور هم رها و روان کرده است (البحرین) مراد تمام آب‌های شیرین جهان و تمام آب‌های شور آن است که با وجود جزر و مد آب دریاها که در شبانه روز دو مرتبه بر اثر جاذبه‌ی ماه صورت می‌گیرد، یعنی آب‌های شیرین در میان آب‌های شور و بالعکس.

همانطوری که در تصویر بالا دیده می‌شود، آب دریای الغرايز از بالای دیوارِ میان خود و اقیانوس اطلس واقع در ساحل کلمبیا وارد اقیانوس اطلس می‌شود، با گرما و شوری و غلظت کم و خصوصیات ویژه خود چند صد متر به اعماق می‌رود. و در آن عمق تعادل و توازن ایجاد می‌کند. و از بالا برمی‌گردد. این دو دریا در همین مرز با هم مخلوط می‌شوند و فراتر از مرز خود نمی‌روند.

دانشمندان دریا شناسی امروز به وضوح این پدیده را آشکار نموده‌اند. هنگامی که بالای دریاها را می‌بینیم مظرب به نظر می‌آید، یعنی تفاوت درجۀ غلظت آب شور و شیرین، آمیخته‌ی یکدیگر نمی‌شوند و مانعی بین آنها قرار می‌گیرد همانطوری که در تصویر بالا نشان داده شده است.

چیزی که توجه متفکران را به خود جلب می‌کند اشاره خداوند متعال به وجود دو موج در دریاها است. با تکامل تکنولوژی و فرستادن زیر دریایی‌های مخصوص به اعماق اقیانوس‌ها، دانشمندان متوجه گشتند که به علت غلظت بیشتر آب‌های واقع در اعماق دریاها "در مقایسه با آب‌های سطحی" دو نوع موج در درون آنها پدید می‌آید.

دریاها نیز در واقع از دریاهای متعددی تشکیل شده‌اند که از نظر غلظت و ترکیب و شرایط زیستی و غیره با هم فرق می‌کنند، ولی برزخ یعنی مانع میان آنهاست و با هم مخلوط نمی‌شوند. این را انسان در عکاسی ماهواره‌ای از دریاها در قرن 19 کشف کرد وقتی دید رنگ آب‌های دریاها با هم فرق می‌کنند آنها را بررسی کرد و دید که دریاها در واقع از دریاهای متعدد تشکیل شده که به هم وصل هستند.

چنانکه در این باره قرآن کریم می‌فرماید: (إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآَيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ) [آل عمران: 190]. مسلماً در آفرینش (عجیب و غریب و منظم و مرتب) آسمان‌ها و زمین و آمد و رفت (پی‌درپی، و تاریکی و روشنی، و کوتاهی و درازی) شب و روز، نشانه‌ها و دلائلی (آشکار برای شناخت آفریدگار و کمال و دانش و قدرت او) برای خردمندان است.

در تصویر بالا می‌توانیم جدایی آب شیرین و شور را همانطوری که دریاها و نیز آب‌های داخل زمین که مصدرش باران می‌باشد با هم یکجا در حرکت هستند لیکن بدون هیچ تغییری در آمیزش یکدیگر چنانکه خداوند فرمود: (مرج البحرین هذا عذب فرات وهذا ملح أجاج) این یکی شیرین است، و آن دیگر شور شور!

تصویری لیزری بیان‌گر بیرون شدن آب‌های شیرین از اعماق خلیج Waquoit در سپتامبر 2002 بوده و این دایره که به نظر می‌آید نشان‌دهی آن مناطق است که از آن آب‌های شیرین بیرون می‌آید.

موج‌ها یا جریان‌های آب در اعماق، به دلیل تفاوت میان غلظت لایه‌های آب ایجاد می‌شوند. آبی که غلظت بالاتری دارد زیر آب گرمتر که غلظت کمتری دارد جریان پیدا می‌کند. تفاوت میان غلظت لایه‌های آب نیز به آنها و غلظت نمک آنها بستگی دارد. آب سرد نسبت به آب گرم از نمک بیشتر و غلظت بالاتری برخوردار است.

خداوند پاک فرمود: (مرج البحرین) بیان‌گر حاجز یا مانع میان دو دریا می‌باشد. این خوب به وضوح می‌رسد که خداوند متعال (مرج البحرین) گفت، و مرج النهرین نگفت. برای اینکه مرج النهرین، با یکجا شدن دو رود به میان می‌آید.

ریشه‌های کوه‌های یخی: نگاهی عمیق به ساختار و اهمیت آن‌ها

در دهه‌های اخیر، مطالعات علمی و کشفیات جدید بسیاری در زمینه‌های مختلف جغرافیا و زمین‌شناسی انجام شده است که برخی از آن‌ها به نحوی با مباحث اسلامی و آیات قرآن مرتبط می‌شوند. یکی از این موضوعات جذاب و پرمعنا، ریشه‌های کوه‌های یخی و اثرات آن‌ها بر نظام دریانوردی و زیست‌محیطی است.

کوه‌های یخی؛ غول‌های خاموش در دریا

تصور کنید یک کوه یخی با ارتفاعی بالغ بر 700 متر؛ همچنین ریشه‌ای که به عمق سه کیلومتر زیر سطح آب دریا می‌رود و وزن آن به 300 میلیون تن می‌رسد. این غول‌های یخی نه تنها زیبا به نظر می‌رسند، بلکه خطرات جدی برای دریانوردان نیز به حساب می‌آیند. حوادث بسیاری در تاریخ دریانوردی به خاطر برخورد کشتی‌ها با این کوه‌های یخی رخ داده است که گاهی اوقات به غرق شدن کشتی‌جاتی منجر شده است. یکی از دلایل این حوادث، ناپیدا بودن بخش عمده‌ای از این کوه‌ها در زیر سطح آب است. به همین دلیل، دریانوردان معمولاً تصور نمی‌کنند که یک کوه یخی می‌تواند دارای ریشه‌های عمیق شود و به این ترتیب، آن‌ها را در معرض خطر قرار می‌دهد.

قرآن و اشاره به ریشه‌های کوه‌ها

جالب است که اشاره به ریشه‌های کوه‌ها در قرآن کریم به وضوح و به دقت آمده است. در آیه 7 سوره نبأ آمده است:

"و همانا کوه‌ها را دارای ریشه قرار دادیم."

این آیه به زیبایی نشان‌دهنده حقیقت علمی و ظریفی است که قرن‌ها بعد از نازل شدن قرآن توسط دانشمندان کشف شد. دیالوگ میان علم و دین همواره موضوعی بحث‌برانگیز بوده و وجود چنین نکاتی در قرآن، به ما یادآوری می‌کند که علم و معرفت الهی هیچ‌گاه با یکدیگر در تضاد نیستند.

ریشه‌های کوه‌ها و تأثیرات آن‌ها بر زمین

براساس یافته‌های علمی، تمام کوه‌ها دارای ریشه‌های عمیق هستند که می‌تواند به طول ده‌ها کیلومتر در زیر سطح زمین باشد. این ریشه‌ها به تثبیت ساختار زمین کمک کرده و از فرسایش و تخریب آن جلوگیری می‌کنند. در واقع، ریشه‌ها مانند پایه‌هایی عمل می‌کنند که کوه‌ها را در موقعیت خود نگه می‌دارند و این یعنی درست مانند ریشه‌های گیاهان که به حفظ آن‌ها در خاک کمک می‌کنند.

درس‌هایی از پارسایی و اهمیت دریا

یکی از درس‌های مهمی که می‌توان از این موضوع برداشت کرد، لزوم دقت در دانستن و شناخت جهان اطرافمان است. دریاها و کوه‌ها به عنوان عناصر طبیعی بزرگ، نه تنها زیبایی‌های خاص خود را دارند، بلکه باید مورد احترام و درک ما قرار گیرند. همچنین این مهم است که دریانوردان و کسانی که با دریا سروکار دارند، همواره از علم و اطلاعات کافی برخوردار باشند تا از حادثه‌های ناگوار جلوگیری کنند.

نتیجه‌گیری

با توجه به نکات ذکر شده، می‌توان گفت که درک بهتر از ساختار طبیعی زمین و ارتباط آن با آیات قرآنی، می‌تواند به ما کمک کند تا به نحوی عمیق‌تر از دنیا و آفرینش الهی آگاه شویم. همچنین این نکته را همواره به خاطر داشته باشیم که علم و دین در جهت راستین، همواره در پی یکدیگر حرکت کرده و می‌توانند به ما در دینی‌تر و معنوی‌تر زیستن کمک کنند.

در نهایت، ما به عنوان انسان‌ها باید با احترام به طبیعت و فهم عمیق‌تری از آن، تلاش کنیم تا در حفاظت از محیط زیست و نگهداری از منابع طبیعی گام برداریم.

دریای برافروخته: نگاهی عمیق به آیه‌ای از قرآن و کشفیات علمی

آیات قرآن کریم نه‌تنها مکشوفات و باورهای دینی را در قالبی زیبا و معنوی به ما منتقل می‌کند، بلکه در بسیاری از موارد به مباحث علمی اشاره دارد که امروزه، با پیشرفت‌های علم و فناوری، به درستی فهمیده می‌شوند. یکی از این آیات، آیه 6 سوره طور است: "و سوگند به آن دریای مملو برافروخته‏". این آیه نه تنها به عظمت دریاها اشاره دارد، بلکه مظاهر شگفت‌انگیزی از دنیای زیر آب را نیز به تصویر می‌کشد که امروزه علم به آن پی برده است.

تفسیر آیه

آیه فوق اشاره به دریایی برافروخته دارد که می‌تواند به تعبیر علمای تفسیر به پدیده‌های طبیعی در دما و فرایندهای زمین‌شناسی مربوط باشد. عبارت "دریای مملو برافروخته"، از دیدگاه ادبی و بلاغی خاص خود می‌تواند به آتش‌های زیرین زمین، گدازه‌های آتشفشانی و جوش و خروش دریاها و اقیانوس‌ها اشاره کند.

کشفیات علمی و ارتباط با آیه قرآن

توسعه دانش جغرافیا و اقیانوس‌شناسی در چند دهه اخیر، بسیاری از رازهای عمیق دریاها را آشکار کرده است. تحقیقات علمی نشان می‌دهد که در عمق اقیانوس‌ها و دریاها، شکاف‌های عمیق زمین‌شناختی وجود دارد که گدازه‌های آتشفشانی از آنها خارج می‌شود. این شکاف‌ها، که به نام "شکاف‌های میدانی اقیانوسی" شناخته می‌شوند، غنی از فعالیت‌های آتشفشانی و مواد مذاب است که به طرز حیرت‌انگیزی دمای بسیار بالایی دارند.

نکته جالب این است که قرن‌ها پیش، هنگامی که قرآن نازل شد، کسی از وجود این پدیده‌ها در دل دریاها خبر نداشت. امروزه با استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته، از قبیل تصاویر ماهواره‌ای و غواصی‌های عمیق، دانشمندان توانسته‌اند به عمق این قشرهای زمین نفوذ کنند و به درک بهتری از فعالیت‌های زیرزمینی دست یابند.

پدیده "masjur" که در آیه به معنای "داغ شدن" آمده است، به شکل‌های مختلف می‌تواند به این فعالیت‌های زمین‌شناختی اشاره داشته باشد. گدازه‌ها و حرارت‌هایی که در شکاف‌های میدانی اقیانوسی وجود دارد، نشان‌دهنده دمای بسیار بالا و تغییرات شدید در زمین‌شناسی است که به طرز شگفت‌انگیزی به مفاهیم ذکر شده در آیه مربوط می‌شود.

اعجاز قرآن

از این منظر، می‌توان به اعجاز قرآن پی برد که چگونه این متن الهی و بی‌نظیر، بدون دسترسی به علم و فناوری مدرن، به نکات علمی و زیست‌محیطی اشاره کرده است. سنت و علم در مورد قرآن، نشان‌دهنده این است که این کتاب آسمانی نه تنها یک منبع معنوی و اخلاقی است، بلکه می‌تواند به عنوان یک پژوهش علمی معتبر نیز قلمداد شود.

این نکته را باید مورد توجه قرار داد که علم و دین همواره در تعاملی مثبت قرار دارند. قرآن کریم به انسان‌ها دعوت می‌کند تا در زمین تعقل کنند و نشانه‌های خداوند را در آفرینش خود ببینند. این دعوت خود به نوعی درخواست از بشر است تا با نگاهی عمیق‌تر به دنیای اطرافش، به درک بهتری از آفرینش دست یابد.

نتیجه‌گیری

در نهایت، آیه "سوگند به آن دریای مملو برافروخته‏" تنها یک اقدام زبانی نیست، بلکه یک دعوت به تفکر و تعمق درباره دنیای شگفت‌آور و رازآلود اطراف ماست. هم‌گامی علم و دین در این زمینه، نمونه‌ای از هم‌افزایی میان معرفت دینی و علمی است که می‌تواند منابع جدیدی از آگاهی را به بشر ارائه دهد. با بررسی و تجزیه و تحلیل این دست از آیات، می‌توان به اعجازی دیگر از قرآن پی برد و در نهایت به وحدتی میان علم و دین دست پیدا کنیم که راه را برای درک عمیق‌تری از ماهیت آفرینش و معانی الهی هموار می‌سازد.

اختلاف شب و روز

خداوند تبارک وتعالی در آیه 190 سوره آل عمران می فرماید: (إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآَيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ)

ترجمه: همانا در آفرینش آسمان‌ها و زمین و اختلاف شب و روز نشانه‌هایی برای خردمندان است.

این آیه‌ای است که هر مؤمنی را به تأمل و تدبر در شب و روز می‌کند؛ چراکه شب و روز دو نشانه از نشانه‌های پروردگار عزوجل می‌باشد و اگر این دو نشانه نبود، به طور قطع حیات موجودات در زمین نابود می‌شد... پس پروردگار بزرگ را برای این نعمت عظیمش سپاس می‌گوییم.

پدیده‌ی شب و روز در تفاوت‌هایی که دارند بسیار شگفت‌انگیز می‌باشند: تفاوت در درجه حرارت، مقدار نور، نسبت رطوبت، بادهای خورشیدی، میدان مغناطیسی، نورافشانی کیهانی و نسبت گاز اکسیژن و کربن و... و اینچنین است که هر چیزی در شب و روز با یکدیگر تفاوت دارد.

حال به تأمل در تصاویر زیبایی می‌پردازیم که محدوده‌ی شب و روز را به خوبی نشان داده و منظره‌ای دیدنی از اختلاف شب و روز را برای ما به تصویر می‌کشند.

در آخرین تصویر از این مجموعه، شب همانند موجی شناور به نظر می‌آید و این در حالتی است که کره زمین با نرم‌افزارهای مخصوص کامپیوتری به شکل مسطح درآمده است و در اینجاست که متذکر این آیه‌ی شریفه از قرآن کریم (آیه 33 سوره انبیاء) می‌شویم که به شناور بودن شب اشاره می‌کند و می‌فرماید: (وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ)

ترجمه: و او کسی است که شب و روز و خورشید و ماه را آفرید (که) همگی در مداری شناورند... سبحان الله!

خداوند صاحب جلال در آیه‌ی 80 سوره مؤمنون می‌فرماید: (وَهُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ)

ترجمه: و او کسی است که زنده می‌کند و می‌میراند و اختلاف شب و روز برای اوست؛ آیا (در این امر) تعقل نمی‌کنید؟!

امید است از کسانی باشیم که تعقل می‌کنند و ایمان خود به این خالق بزرگ را با تفکر و تعقل افزون می‌نمایند.

قطعه‌ای از آسمان ... اعجازی از قرآن کریم

قرآن کریم سقوط سنگ‌های آسمانی که با شکافته شدن اتمسفر زمین همراه است و همچنین آثار به جا مانده از این سقوط را به زیبایی برای ما به تصویر کشیده است؛ و این در 14 قرن قبل و در زمانی بیان گردیده که هنوز دانشمندان تصویری از آن به ثبت نرسانده بودند...

حقیقت علمی

یک سنگ آسمانی در تاریخ 15/02/2013 در یکی از مناطق روسیه به زمین اصابت کرد و همانطور که در تصویر می‌بینیم به شکل ابری بزرگ و ممتد دیده شد.

این حادثه فضایی به ما می‌گوید که سقوط اجرام آسمانی بزرگ بر سطح زمین قبل از فرود آمدن به زمین تشکیل توده‌ای از ابر متراکم را می‌دهند...

سبحان الله! از این منظره‌ای که امروز مشاهده می‌کنیم در حالی که قبل از این احدی از آن اطلاعی نداشت، ولی خداوند تبارک و تعالی در آیه‌ای عظیم از این حادثه‌ی فضایی خبر داده است و می‌فرماید:

وَإِنْ يَرَوْا كِسْفًا مِنَ السَّمَاءِ سَاقِطًا يَقُولُوا سَحَابٌ مَرْكُومٌ (الطور:44)

ترجمه: و اگر قطعه‌ای (پاره‌سنگی) را در حال سقوط از آسمان ببینند می‌گویند ابر متراکم است.

به نقل از ابن عباس معنی (كِسْفًا) یعنی "قطعه"؛ و به همین دلیل است که برای بشر دیدن این جرم آسمانی ممکن نیست و آنچه می‌توان دید ابرهایی متراکم است که در نتیجه‌ی برخورد و اصطکاک با اتمسفر زمین و سوختن اجزای آن به وجود می‌آید و به صورت ابرهایی دودی شکل ظاهر می‌شوند و این همان حقیقتی است که قرآن با دقت فراوان توصیف کرده است.

سبحان الله!

چیزی برای گفتن نداریم جز آنکه بگوییم سبحان الله! و به راستی چگونه برای نبی مکرم صلی الله علیه وآله وسلم ممکن بوده که بدون ارتباط با وحی الهی اینچنین پدیده‌ی فضایی را با این دقت علمی بیان کند؟!

اکتشاف ذخایر عظیم آب خالص در زیر بستر اقیانوس‌ها

دانشمندان به تازگی کشف کرده‌اند که مقادیر بسیار عظیمی از آب‌های خالص در زیر بستر اقیانوس‌ها به شکل ذخیره موجود است که به طور مداوم در حال جوشش و سرازیر شدن می‌باشد. دانشمندان حجم این ذخایر آبی را حدود نیم میلیون کیلومتر مکعب تخمین می‌زنند و این مقدار بیشتر از مقدار آبی است که بشر در یک قرن گذشته از لایه‌های حاوی آب برداشت و استخراج کرده است!

این آب‌های خالص به دلیل آمادگی برای عصر یخبندان یعنی در طول 20 هزار سال به زیر بستر اقیانوس‌ها نفوذ کرده و منتشر می‌شوند.

محققین دانشگاه Flinders University ذخایر آب خالص را بیش از 500000 کیلومتر مکعب تخمین می‌زنند که این مقدار آب می‌تواند نیاز بشر را برای صدها سال تأمین کند!

تصویری که از مجله "طبیعت آمریکا" اقتباس شده است چگونگی لغزیدن و سرخوردن لایه‌های زمین در بستر اقیانوس را نشان می‌دهد که چگونه مقادیر عظیم آب از طریق شکاف‌های ایجاد شده در بستر اقیانوس، نفوذ کرده و منتشر می‌شوند.

حال یک پرسش باقی می‌ماند: چگونه آب‌های خالص می‌توانند هزاران متر در عمق اقیانوس‌ها نفوذ کرده و در آنجا برای بیش از 20 هزار سال مستقر گردند؟! این پدیده عجیب را قرآن کریم در اشاره‌ای زیبا از قول خداوند بلند مرتبه بیان کرده و می‌فرماید:

وَأَرْسَلْنَا الرِّيَاحَ لَوَاقِحَ فَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَسْقَيْنَاكُمُوهُ وَمَا أَنْتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ (الحجر: 22)

ترجمه: ما بادها را برای تلقیح (ابرها و بهم پیوستن و بارور ساختن آنها) فرستادیم، و از آسمان آبی نازل کردیم که با آن شما را سیراب ساختیم، در حالی که شما توانایی حفظ و ذخیره‌ی آن را نداشتید.

این آیه‌ی کریمه تأکید می‌کند آبی که خداوند از آسمان نازل می‌کند آبی است خالص و گوارا که ذخیره‌ی آن به روشی بسیار پیچیده انجام می‌شود که بشر از تقلید آن عاجز است (وَمَا أَنْتُمْ لَهُ بِخَازِنِينَ).

واقعاً چه کسی پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم را از این حقیقت علمی یعنی ذخایر عظیم آبی در زیر بستر اقیانوس‌ها باخبر کرده است؟!

به راستی که آن کس همان خداوند متعال است که در آیه 89 سوره النحل می‌فرماید:

وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ

ترجمه: ما این کتاب (آسمانی) را بر تو نازل کردیم که بیانگر همه چیز است و مایه هدایت و رحمت و بشارت برای مسلمانان است.

مسطح بودن زمین: نعمت الهی و نشانه‌ای از قدرت آفرینش

زمین، کره‌ای زیبا و آبی است که در مقایسه با دیگر سیاره‌های منظومه شمسی، ویژگی‌های منحصر به فردی دارد. اگر به دوربین فضایی نگاه کنیم، خواهیم دید که زمین با سطوح هموار، موجودات زنده و شرایط مناسب برای زندگی، به طور خاص متمایز است. از نظر علمی، این شکل ظاهری و سطح صاف زمین می‌تواند به ما کمک کند که درک عمیق‌تری از نظام آفرینش و قدرت خالق داشته باشیم.

طراحی شگفت‌انگیز زمین

همه ما می‌دانیم که زمین به صورت کروی شکل یافته است، اما هنگامی که بر روی آن قدم می‌زنیم، احساس می‌کنیم که سطح آن کاملاً مسطح است. این ویژگی باعث می‌شود که نسل‌های مختلف از احساس سکون و آرامش برخوردار شوند. بدون این طراحی خاص، زندگی بر روی زمین ممکن نبود. خداوند در قرآن کریم در آیه‌ای به این ویژگی اشاره می‌کند:

*(وَالْأَرْضِ وَمَا طَحَاهَا) [الشمس: 6]*

به معنای سوگند به زمین و آن‌که آن را گسترانید. کلمه "طحاها" به معنای گسترش و مسطح کردن زمین است که نشان‌دهنده اراده الهی در خلق جهانی مناسب برای زندگی بشر است.

اهمیت سطح مسطح زمین

سطح مسطح زمین تأثیرات بسیاری بر زندگی ساکنان آن دارد. این ویژگی به ما این امکان را می‌دهد که کشاورزی کنیم، ساختمان‌سازی کنیم و در نهایت زندگی خود را سازمان‌دهی کنیم. زمین با داشتن زمین‌های هموار، قابلیت کاشت محصولات مختلف و تأمین غذا را فراهم می‌آورد، که بدون شک این نعمت الهی است.

علاوه بر آن، وجود سطح هموار به راحتی حرکت ما کمک می‌کند. در گذشته، انسان‌ها با استفاده از این سطوح هموار، توانستند مسیرهای تجاری و فرهنگی را ایجاد کنند که به توسعه اجتماعات و تمدن‌های مختلف کمک کرده است. اگر زمین به صورت ناهموار و غیرقابل دسترس بود، آنگاه شاید هیچ‌یک از این دستاوردها تحقق نمی‌یافت.

قرآن و توصیف زمین

قرآن کریم به خوبی به ویژگی‌های زمین اشاره کرده و آن را به عنوان نشانه‌ای از قدرت الهی معرفی می‌کند. خداوند در آیات مختلفی به شکل و ویژگی‌های زمین اشاره می‌کند. این آیات به ما یادآوری می‌کند که زمین نه تنها مکان زندگی ماست، بلکه آینه‌ای از خالق است. فلسفه وجود زمین و گسترش آن می‌تواند نشانه‌ای از رحمت و حکمت الهی باشد.

نتیجه‌گیری

مسطح بودن زمین نه تنها ویژگی منحصر به فردی از کره خاکی ماست، بلکه نشان‌دهنده حکمت و قدرت خالق است. این ویژگی‌ها به ما فرصت می‌دهد تا در محیطی مطلوب زندگی کنیم و به توسعه و پیشرفت ادامه دهیم. از آنجا که قرآن کریم نیز به این موضوع اشاره کرده، ما را به تفکر در مورد آفرینش و نظم الهی در جهان دعوت می‌کند. در نهایت، باید به یاد داشته باشیم که حفاظت از زمین و استفاده صحیح از منابع آن، مسئولیتی است که بر عهده هر یک از ما قرار دارد. بیایید از این نعمت الهی به بهترین نحو استفاده کنیم و همواره شکرگزار خداوند باشیم.

شهاب سنگ و ابر: تلاقی علم و دین در قرآنی که حقیقتی شگفت‌انگیز را پیش‌بینی کرده است

در طول تاریخ، انسان‌ها به دنبال درک و تبیین پدیده‌های طبیعی بوده‌اند و یکی از این پدیده‌های شگفت‌انگیز، شهاب سنگ‌ها هستند. شهاب سنگ‌ها، اجرام آسمانی هستند که به سمت زمین حرکت می‌کنند و هنگامی که وارد جو می‌شوند، به دلیل اصطکاک با هوا آتش می‌گیرند و روشنایی جالبی تولید می‌کنند. اما سوالی که ممکن است برای بسیاری پیش بیاید، این است که آیا تشکیل ابرها قبل از وقوع چنین پدیده‌ای، یک واقعیت علمی است یا خیر؟

بر اساس تحقیقات علمی، در بسیاری از موارد، قبل از افتادن شهاب سنگ‌ها بر زمین، ابرهای متراکمی به وجود می‌آید. به عنوان مثال، در واقعه‌ای که در تاریخ 15 فوریه 2013 در روسیه رخ داد، ابری قابل توجه در آسمان شکل گرفت که بسیار شبیه به توصیفاتی است که در متون دینی و به‌خصوص قرآن کریم آمده است. این پدیده تنها یکی از مثال‌های موجود است که نشان می‌دهد علم و دین در تبیین حقیقت شهاب سنگ‌ها و ابرها می‌توانند به شکل شگفت‌انگیزی هم‌پوشانی داشته باشند.

بیان قرآن در مورد شهاب سنگ‌ها

قرآن کریم در آیه 44 سوره الطور به یکی از این حقیقت‌ها اشاره می‌کند و می‌فرماید:

**"وَإِنْ يَرَوْا كِسْفًا مِنَ السَّمَاءِ سَاقِطًا يَقُولُوا سَحَابٌ مَرْكُومٌ."**

ترجمه این آیه این است که اگر (مردم) پاره‌ای از آسمان را در حال سقوط ببینند، می‌گویند: این ابری متراکم است.

این بیان به وضوح به ما نشان می‌دهد که بشر در آن زمان با پدیده‌هایی روبرو می‌شد که شناخت آن هنوز برایش ممکن نبود. واژه «کسف» در این آیه به معنای «پاره سنگ» است و این اشاره به این دارد که انسانی که دانش لازم را نداشته باشد، هر شکلی از پدیده‌های آسمانی را می‌تواند به اشتباه با ابرهای متراکم اشتباه بگیرد.

هم‌پوشانی علم و دین

این‌گونه پژوهش‌ها و تفاسیر می‌توانند ما را به اهمیت هم‌پوشانی علم و دین رهنمون کنند. قرآن کریم با دقت و عمیقی که در بیان یک حقیقت علمی دارد، ما را به تفکر در مورد پدیده‌های طبیعی دعوت می‌کند.

در واقع، برخی از محققان بر این باورند که ابری که در اثر برخورد شهاب سنگ‌ها ایجاد می‌شود، ناشی از گرم شدن و برخورد مواد موجود در جو با دمای بالای شهاب است. این پدیده‌ها باعث ایجاد ابرهای دودی و یا متراکم می‌شوند که دقیقاً شبیه به توصیف آیه قرآن است. در حقیقت، این آیه به ما یادآوری می‌کند که حتی علم مدرن نیز در مواردی می‌تواند مبنایی برای درک عمیق‌تر آموزه‌های دین باشد.

اهمیت دقت در تفسیر

در بررسی و تفسیر این آیات، مهم است که به دقت توجه داشته باشیم. دین و علم هر دو به دنبال حقیقت هستند و در بسیاری از مواقع می‌توانند مکمل یکدیگر باشند. ذکر «ابر» در این آیه نشان می‌دهد که چگونه می‌توان درک کرد که علم هنوز نتوانسته است همه ابعاد پدیده‌های طبیعی را به طور کامل توضیح دهد.

بنابراین، در کنار تخصصی که در علم داریم، باید با نرم‌افزاری به نام «ایمان» به جهان نگاه کنیم. زیرا این ایمان است که ما را وادار به تحقیق بیشتر و درک عمیق‌تر از حقیقت می‌کند.

نتیجه‌گیری

تحقیقات علمی در زمینه شهاب سنگ‌ها و ابرها یک واقعیت نظری را تأیید می‌کند که در قرآن کریم به زیبایی تبیین شده است. در نهایت، این آیات نه تنها بر ریشه‌های ایمان ما افزوده می‌کند، بلکه به ما یادآوری می‌کند که درک عمیق‌تری از پدیده‌های طبیعی و ارتباط آنها با آموزه‌های دینی می‌تواند به ما کمک کند تا به دنیای پیرامون خود با دقت و تأمل بیشتری نگاه کنیم.

از آنجا که علم و دین می‌توانند به شکل شگفت‌انگیزی در هم تنیده شوند، باید به دنبال کشف این ارتباطات و درک عمیق‌تری از ریشه‌های اعتقادات خود باشیم. شهاب سنگ‌ها و ابرها فقط یک مثال از این هم‌پوشانی هستند.

دریاچه‌های ربع‌الخالی: نشانه‌ای از گذشته و امیدی به آینده

در دل شبه جزیره عربستان، جایی که بسیاری از مردم آن را به عنوان سرزمین بیابان و خشکی می‌شناسند، یک خبر علمی تازه و شگفت‌انگیز در حال شکل‌گیری است. تصویر جدیدی که از منطقه ربع‌الخالی توسط ماهواره‌ها برداشت شده، وجود یک دریاچه بزرگ و مجموعه‌ای از رودها را نشان می‌دهد که در دوران باستان، از نظر آب و گیاهان، سرزمین پرثمر و نشاط‌آوری بوده است. پیشرفت‌های علمی و فناوری‌ای که امروزه در دسترس ما است، ما را قادر می‌سازد تا از طریق رصد محیط زیست به مطالعه و پژوهش در مورد تغییرات جوی و زیست‌محیطی بپردازیم.

ربع‌الخالی: سرزمینی با تاریخ غنی

منطقه ربع‌الخالی یکی از خشک‌ترین اکوسیستم‌ها در جهان به شمار می‌رود و به دلیل شرایط جغرافیایی و اقلیمی، از منابع آبی کمی برخوردار است. با این حال، شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این منطقه در گذشته‌ای نه چندان دور، پر از رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و مراتع پوشیده بود. بنا بر تحقیقات اخیر، می‌توان به احتمال زیاد پیش‌بینی کرد که این تغییرات آب و هوایی و تحولات در مقیاس وسیع ممکن است به بازگشت مجدد این رودها و مراتع منجر شود.

اثبات علمی و پیشگویی‌های مذهبی

دانشمندان ناسا در حال بررسی و تحلیل اطلاعات مربوط به جابه‌جایی جریان‌های آب و هوایی هستند. نتایج این تحقیقات نشان می‌دهند که ربع‌الخالی در آینده‌ای نزدیک شاهد بارش‌های فراوان و به طبع آن، بازگشت حیات گیاهی و جانوری خواهد بود. به نوعی، علم و ایمان در اینجا همسوئی شگفت‌انگیزی یافته‌اند.

در احادیثی از نبی اکرم (ص)، اشاره شده است که وقتی قیامت برپا شود، از عربستان علفزارها و رودها بازمی‌گردند. این حدیث، که در کتاب مسلم روایت شده، نشان‌دهنده این است که در دل بیابان‌های خشک و مرده، امید به زندگی و حیات دوباره قرار دارد. «قیامت نخواهد آمد مگر اینکه علفزارها و رودها به عربستان بازگردند.»

تغییرات اقلیمی: از دیروز تا فردا

در علم جغرافیا و اقلیم‌شناسی، تغییرات آب و هوایی و تأثیر آنها بر روی محیط زیست همیشه مدنظر محققان بوده است. تجزیه و تحلیل داده‌های تاریخی و جغرافیایی نشان می‌دهد که جابه‌جایی‌ها و تغییرات در جریان‌های آب و هوایی می‌تواند تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله فعالیت‌های زمین‌شناسی، تغییرات در ترکیب جوی و تغييرات جهانی قرار گیرد. این تغییرات می‌توانند منجر به بارش‌های سنگین در مناطقی همچون ربع‌الخالی شوند و به تدریج روند احیای اکوسیستم‌های از دست رفته را آغاز کنند.

النقاش و آینده‌نگری

در دنیای امروز، با کمک تکنولوژی‌های پیشرفته و تحقیقات علمی، ما به توانایی پیش‌بینی آینده نزدیک‌تر می‌شویم. می‌توان با قاطعیت گفت که آینده ربع‌الخالی به حیات دوباره‌اش نزدیک می‌شود. اگر آنچه را که در گذشته وجود داشت، بازگردانیم، می‌توان امید داشت که زندگی و سرزندگی به این عرصه داغ و خشک برگردد.

بسیاری از دانشمندان و محققان معتقدند که اگر ما از این نشانه‌ها به درستی استفاده کنیم و شاهد تغییرات مثبت در ربع‌الخالی باشیم، این می‌تواند الگویی برای دیگر مناطق خشک و بیابانی باشد که برای سال‌های طولانی به دور از بارش‌ها و منابع آب مانده‌اند.

نتیجه‌گیری

بازگشت احیا به ربع‌الخالی نه تنها یک موضوع علمی بلکه یک اشاره به صداقت و حکمت‌هایی است که در فرهنگ‌های مختلف، به ویژه در اسلام، وجود دارد. اگر به سیر تاریخ نگاه کنیم، می‌بینیم که در هیاهوی خشکی و بیابان‌ها، نشانه‌های زندگی و حیات دوباره همیشه حضور داشته‌اند. این پیوند می‌تواند تقویت کننده ایمان و امید در دل بشریت باشد، به خصوص در زمان‌هایی که دنیا با چالش‌های زیست‌محیطی روبرو است.

در پایان، نمی‌توان به راحتی از کنار این اتفاق شگفت‌انگیز گذشت. این واقعیت که علم و ایمان می‌تواند در یک راستا قرار گیرد و باعث ایجاد تغییرات مثبت در زندگی‌ها شود، نشان‌دهنده حکمت الهی و قدرت خالق در دنیا است. بی‌شک می‌توانیم امیدوار باشیم که در آینده‌ای نزدیک، ربع‌الخالی بار دیگر با رونق و سرزندگی پر شود.

تأثیر مثبت نگاه مثبت بر سلامتی روان و سیستم ایمنی

در دنیای امروز، تحقیقات علمی به وضوح نشان می‌دهند که نگاه مثبت به زندگی نه تنها بر روی کیفیت زندگی افراد تأثیر می‌گذارد بلکه می‌تواند به طرز قابل توجهی سیستم دفاعی بدن را تقویت نماید. در این راستا، دین و اعتقادات مذهبی به عنوان عامل مؤثری در ایجاد و تقویت این نگرش مثبت محسوب می‌شوند. در این نوشتار، به بررسی ارتباط بین نگاه مثبت، سلامتی روان، و تأثیرات دین بر زندگی انسان مؤمن خواهیم پرداخت.

نگاه مثبت و تأثیرات آن

نگاه مثبت به زندگی به معنای دیدن جنبه‌های خوب و امیدوارکنندهٔ زندگی است. افرادی که این نگرش را دارند، معمولاً با چالش‌ها و مشکلاتی که در زندگی با آن‌ها مواجه می‌شوند، بهتر کنار می‌آیند. تحقیقات نشان می‌دهند که این افراد نه تنها از نظر روانی سالم‌تر هستند، بلکه سیستم ایمنی قوی‌تری نیز دارند. در واقع، امیدواری و افزایش اعتماد به نفس منجر به ارتقاء عملکرد سیستم ایمنی بدن می‌شود.

تأثیر دین بر روان و سلامت

در این میان منابع دینی به ویژه آموزه‌های قرآن کریم به عنوان راهنمایی برای تقویت نگرش مثبت به زندگی عرض اندام می‌کنند. آیه‌ای از سوره زمر می‌گوید:

«قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ» [الزمر: 53]

در این آیه، خداوند به بندگان خود فراخوان می‌دهد تا از رحمتش ناامید نشوند. این پیام دربردارندهٔ امید و آرامش خاطر است که می‌تواند سنگ بنای یک نگرش مثبت به زندگی باشد.

تحلیل کلمات

دقت به کلمات «لاتقنطوا»، «لا تحزنوا» و «لا تیأسوا» که همگی دعوتمان به خوش بینی، آرامش و امیدواری است، می‌تواند به ما کمک کند که در برابر ناملایمات زندگی مقاوم‌تر شویم. این دستورات مستقیم خداوند به بندگانش نشان می‌دهند که امید به رحمت الهی و دوری از ناامیدی می‌تواند راهی برای کسب آرامش روان و سلامتی باشد.

جایگاه عقل و ایمان

با نگاهی به سنن نبوی و آموزه‌های دینی، درمی‌یابیم که ایمان به خداوند و اعتماد به رحمت او می‌تواند روحیهٔ مثبت اندیشی را در انسان تقویت کند. طبیعی است که فرد مؤمن، با اعتماد به پروردگارش، دوسعهٔ خود را بیش‌تر احساس کند و به این ترتیب، با تکیه بر ایمان و امید، در برابر چالش‌های زندگی بهتر مقاومت نماید.

تأثیرات مطلوب بر سلامت

تحقیقات نشان داده‌اند که افرادی که ایمان قوی دارند، معمولاً سطح استرس پایین‌تری را تجربه می‌کنند و به طبع آن، سیستم ایمنی بدن آن‌ها نیز بهتر عمل می‌کند. در این راستا، تبعیت از اصول و احکام دین، نه تنها اخلاق و رفتار فردی را تقویت می‌کند بلکه به تقویت توانایی‌های جسمی و عاطفی نیز کمک می‌نماید.

نتیجه‌گیری

به طور خلاصه، نگاه مثبت به زندگی و اعتقادات مذهبی در کنار هم می‌توانند به عنوان دو عامل مؤثر در بهبود سلامتی روان و تقویت سیستم ایمنی عمل کنند. از طریق آموزه‌های قرآنی، ما به یادآوری می‌رسیم که در تمام مراحل زندگی، ناامیدی و اندوه فراموش شدنی هستند و رحمت الهی همیشه در دسترس ماست.

بنابراین، دعوت به ایمان، امیدواری، و اعتماد بر خداوند متعال به ما کمک می‌کند تا نه تنها به سالمت روحی خود توجه کنیم، بلکه با تقویت سیستم ایمنی بدن، زندگی سالم‌تری را تجربه کنیم. بیایید با ایمان به خداوند و اعتماد به رحمت او، روز به روز به سلامت روان و جسم خود افزوده و نگرش مثبت‌تری به زندگی داشته باشیم.

منشأ آب: نگاهی علمی و قرآنیک

در سال‌های اخیر، پژوهش‌های علمی جدیدی به بررسی منشأ آب موجود در زمین پرداخته‌اند و اطلاعات جالبی در این زمینه ارائه داده‌اند. بر اساس یافته‌های دانشمندان، آب که امروزه در سطح کره زمین دیده می‌شود، نتیجه میلیون‌ها سال تشکیل و به طور عمده ناشی از برخورد میلیاردها شهاب سنگی است که به زمین اصابت کرده‌اند. این واقعیت که آب به‌عنوان یکی از حیاتی‌ترین عناصر زندگی بر روی زمین شناخته می‌شود، به ما یادآوری می‌کند که بررسی منشأ آن، نه تنها از منظر علمی، بلکه از منظر فلسفی و دینی نیز مهم است.

اشاره قرآن به منشأ آب

عجیب اینجاست که قرآن کریم نیز به این حقیقت اشاره می‌کند. در آیه‌ای از سوره مؤمنون آمده است:

"وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّاهُ فِي الْأَرْضِ وَإِنَّا عَلَى ذَهَابٍ بِهِ لَقَادِرُونَ" (المؤمنون: 18)

ترجمه: "و از آسمان آبی به اندازه فرستادیم و آن را در زمین جای دادیم و بی‌تردید به از بین بردن آن کاملاً توانمندیم."

این آیه به وضوح بیان‌گر آن است که منشأ آب موجود در زمین، آسمان و باران است. در حقیقت، مردم زمان نزول قرآن از مسائل علمی مرتبط با آب و منشأ آن چندان آگاهی نداشتند، اما در قرآن به این موضوع اشاره شده است که می‌تواند دلیلی بر وحی الهی باشد.

دستاوردهای علمی جدید

تحقیقات اخیر نشان می‌دهند که بیش از 70 درصد آب‌های موجود در زمین نتیجه بارش‌هایی هستند که به‌واسطه بخار آب موجود در اتمسفر ایجاد می‌شوند و این بخار به صورت مداوم از سطح اقیانوس‌ها و دریاها تبخیر می‌شود. همچنین، شهاب سنگ‌ها به‌عنوان منابع غنی از آب نیز در این فرآیند مطرح هستند. شهاب سنگ‌هایی که حاوی یخ هستند، در طول تاریخ به زمین برخورد کرده‌اند و آب را به سطح آن آورده‌اند.

این نتایج نشان‌دهنده تعامل پیچیده‌ای است که بین زمین و آسمان وجود دارد و این‌که آب به‌عنوان یک منبع حیاتی، نه تنها از زمین بلکه از آسمان نیز تامین می‌شود.

قرآن و علم: حسین معجزه‌ای جاودان

سوالی که همچنان باقی می‌ماند این است که چگونه رسول اکرم (ص) به این حقیقت علمی دست یافته‌اند؛ زمانی که هنوز بشر از این مسائل علمی آگاه نبود؟ آیا نمی‌توان این راز را به علم غیبی که در وجود پیامبران و منتخبین خداوند نهفته است ارتباط داد؟ مسلم است که هر آن‌چه در قرآن آمده است، خود به نوعی اساس علم و عقل انسانی است و مسلمین را به فکر و تفکر در امور جهان پیرامون دعوت می‌کند.

نتیجه‌گیری

چنان‌چه از مباحث انجام‌شده در این نوشتار مشخص شد، منشأ آب در زمین از منظر علمی و دینی یک موضوع مهم و جالب توجه است. قرآن کریم به‌عنوان کتاب هدایت‌گر و معجزه‌ای جاودان، به این موضوع اشاره کرده و ما را به تفکر در آفرینش و منابع هستی دعوت می‌کند. با پیشرفت علم و تحقیقات جدید، درک بهتری از این مفاهیم به‌دست آمده و به ما یادآوری می‌کند که چگونه باید در درک راستای آفرینش آسمان‌ها و زمین و نیم‌نگاهی به آیات نورانی قرآن کریم داشته باشیم. در نهایت، این آیات و حقایق علمی همواره ما را به عمق خلقت و عظمت آفرینش نزدیک‌تر می‌کنند.

قرآن شب و روز را به تصویر می کشد

از طریق عکس‌هایی که ماهواره‌ها از کره زمین و به ویژه در منطقه فرو رفتن شب و روز از یکدیگر گرفته‌اند، عظمت و زیبایی این پدیده‌ها و اینکه چگونه قرآن با دقت تمام آن از آنها سخن گفته است، روشن می‌شود.

اعتقاد بسیاری از مردم در زمان گذشته این بوده است که زمین مسطح است و از کرویت زمین هیچ اطلاعی نداشتند اما قرآن کریم در آیه‌ای زیبا به این پدیده اشاره کرده است. آنجا که پدیده شب و روز را توصیف کرده است و از کلمه (یکوّر) که به معنای پیچاندن از هر طرف است استفاده کرده است.

و چنانچه پدیده‌های چون: دوران و گردش و شب و روزی به واسطه حرکت زمین، وجود خورشید که روشنی لازم برای ایجاد روز را تامین کند و همچنین کرویت زمین نبود، پدیده شب و روز هیچگاه اتفاق نمی‌افتاد. عکس‌های ماهواره‌ای زیر گویای حقایقی‌اند پیرامون شب و روز هستند که در قرآن به گونه‌ای به تصویر کشیده شده که گویا آن را می‌بینیم.

شب در فضا شناور و در حال حرکت است

شب و روز با سرعت یکسانی حرکت می‌کنند و به خاطر چرخش زمین به دور خود، گرداگرد زمین شناورند. خداوند متعال می‌فرماید: (وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ) [الأنبياء: 33].

به عبارت (كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ) دقت کنید. [فلک به معنای مدار دایره‌ای شکل است]

همانطور که خورشید و ماه در فلک [مدار] خاص خود در حال گردش‌اند. این بیان قرآن می‌فرماید شب و روز در یک فلک یا به عبارت دیگر در یک مدار دایره‌ای شکل در حرکت‌اند که نشانگر کروی بودن زمین است.

تحت الصورة:

همانطور که ماه گرد زمین در مدار (فلک) خود می‌چرخد و زمین در مدار دایره‌ای خود به گرد خورشید می‌چرخد. شب هم در مدار خاص خود به گرد زمین می‌چرخد و روشنایی روز را احاطه می‌کند. و سرعت حرکت شب و روز همان سرعت حرکت زمین به دور خود است.

شب و روز در امتداد یک خط دایره‌ای

شب و روز در امتداد یک خط دایره‌ای که گرداگرد زمین را فرا گرفته در هم فرو می‌روند. یعنی همان محوری که در سمت مشرق آن، زمین روشن می‌شود و در طرف دیگر که مغرب است زمین تاریک می‌شود. خداوند متعال می‌فرماید: (أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى وَأَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ) [لقمان: 29].

تحت الصورة:

در این صورت که شب و روز را به تصویر می‌کشد با دقت نگاه کنید که خط فاصل بین شب و روز به شکل یک دایره است که دور تا دور زمین را فرا گرفته است. این محور دایره‌ای به سبب چرخش زمین به دور خود در 24 ساعت زمین را به طور کامل دور می‌زند.

تاریکی شب، روز را در یک محور دایره‌ای فرا گرفته است

منطقه‌ای که تاریکی شب و روشنایی روز با هم تلاقی می‌کنند به شکل یک خط راست مستقیم یا خطی که انحناهای پیچ در پیچ داشته باشد نیست بلکه به شکل یک دایره است که گرداگرد زمین را فرا گرفته است. و این همان چیزی است که در این آیه به آن اشاره شده است. (يُكَوِّرُ اللَّيْلَ عَلَى النَّهَارِ وَيُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى اللَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى أَلَا هُوَ الْعَزِيزُ الْغَفَّارُ) [الزمر: 5].

منطقه فاصل بین شب و روز

منطقه‌ای که بین روشنایی روز و تاریکی شب قرار دارد در تصویر نشان داده شده است. همانطور که مشاهده می‌کنید این منطقه فاصل، شبیه به یک نخ طولانی و کشیده شده بین تاریکی و روشنایی است. خداوند در این باره می‌فرماید: (وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ) [البقرة: 187].

تفاوت شب و روز

علماء اختلاف فراوانی بین شب و روز ذکر کرده‌اند، اختلاف در درجات حرارت و میزان اشعات، جزر و مد ناشی شده از ماه، تفاوت زندگی جانوران در شب و روز و اختلافات بی‌شمار دیگر. چنانچه این اختلاف نبود زندگی بر روی کره زمین ممکن نبود و گیاهان جز از طریق آمد و شب و روز رشد نمی‌کردند و به طور کلی اگر اختلاف شب و روز نبود حیات از روی کره زمین رخ بر می‌بست.

قرآن از این پدیده سخن گفته: (إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآَيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ) بنابراین اختلاف بین شب و روز از نعمت‌های بزرگ الهی است که موجب حیات بر روی کره زمین است.

شب روز را می پوشاند

هر کس که از خارج کره زمین به آن نگاه کند می‌بیند که تاریکی شب، روشنی روز را در سطح زمین فرا گرفته است [همچون پرده‌ای که روی یک چیز را فرا می‌گیرد] و به طور کلی می‌توان گفت که زمین به طور کامل توسط تاریکی شب پوشیده شده است. خداوند می‌فرماید: (يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا) [الأعراف: 54].

تحت الصورة:

کسی که از جو زمین خارج می‌شود اولین چیزی که می‌بیند، تاریکی شدیدی است که فضا را فرا گرفته است.

روز لایه بسیار نازکی است

لایه باریک روشنایی روز شبیه پوست انسان است. خداوند می‌فرماید: (وَآَيَةٌ لَهُمُ اللَّيْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَإِذَا هُمْ مُظْلِمُونَ) [يس: 37]. (در زبان عرب می‌گویند: سلخت الحیة من جلدها: مار از پوست خود جدا شد) به تصویر زیر نگاه کنید. ارتفاع این لایه نورانی که ارتفاع آن از 100 کیلومتر از سطح زمین تجاوز نمی‌کند. در حالی که قطر عرض 12500 کیلومتر است. و این یعنی این ارتفاع این لایه روشنایی یکصدم قطر کره زمین است.

تحت الصورة:

به دقت به این تصویر نگاه کنید. چه کسی در زمان نزول قرآن می‌دانست که لایه روشنایی روز از تاریکی شب کنده می‌شود؟

شب و روز به طور رایگان به ما خدمات می‌دهند

دانشمندان فواید گوناگونی برای آمد و شب ذکر کرده‌اند که می‌توان به: تنظیم درجه دما به منظور مهیا کردن شرایط حیات و زندگی در کره زمین، ایجاد تاریکی و روشنایی برای رشد گیاهان و... . بنابراین شب و روز خدمات رایگان بی‌شماری در اختیار ما قرار می‌دهند. خداوند می‌فرماید: (وَسَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ دَائِبَيْنِ وَسَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ) [إبراهيم: 33]. کلمه (سخّر) از حیث لغوی: یعنی بدون هیچ مزدی کار کردن.

تحت الصورة:

آمد و شد شب و روز آنگونه که در زمین وجود دارد در سایر اجسام و کرات آسمانی موجود نیست به همین علت می‌بینیم که به عنوان مثال دما و روشنایی، در یک سمت کره ماه به شدت زیاد و در سمت دیگر دما به شدت پایین است و در تاریکی شدید فرو رفته است.

چرخش زمین به دور خود

چرخش زمین به دور خود و خورشید بدون کوچکترین خللی که موجب ناهماهنگی در آمد و شد شب و روز شود ادامه دارد. قرآن به این حقیقت اشاره کرده است؛ آنجا که می‌فرماید: (وَلَا اللَّيْلُ سَابِقُ النَّهَارِ وَكُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ) [يس: 40].

نتیجه‌گیری

در انتها می‌توان این نتیجه را گرفت که آیاتی که شب و روز را توصیف کرده‌اند با آخرین دستاوردهای علوم روز منطبق است و هیچگونه تناقضی با آن ندارد و همین امر، بیانگر اعجاز قرآن و حقانیت آن است زیرا به حقایقی اشاره کرده است که جز در سال‌های اخیر از طریق ماهواره‌ها کشف نشده است.

کوه‌ها و آب‌ها: نقش حیاتی کوه‌ها در تأمین آب شرب و تشکیل ابرها

کوه‌ها یکی از شگفتی‌های خلقت هستند که در اکوسیستم زمین نقشی حیاتی ایفا می‌کنند. دانشمندان بسیاری بر این باورند که کوه‌ها در فرآیند تصفیه آب‌هایی که ما می‌نوشیم و نیز تشکیل ابرها و بارش باران نقش بسزایی دارند. این حقیقت نه تنها توسط علم مدرن تأیید شده است، بلکه در متون مقدس اسلامی نیز به آن اشاره شده است که به نوعی نشان‌دهنده یگانگی علم و ایمان است.

اهمیت کوه‌ها در چرخه آب

کوه‌ها به دلیل ارتفاع و ساختار مخصوص خود، به عنوان منابع بزرگ آب عمل می‌کنند. هنگامی که بخار آب به ابرها تبدیل می‌شود، این ابرها بر فراز کوه‌ها جمع می‌شوند و بخشی از بارش‌ها را به سمت دامنه‌ها فرستاده تا به رودخانه‌ها و دریاچه‌ها برسد. همچنین، کوه‌ها به عنوان سدّهای طبیعی عمل می‌کنند که باعث می‌شوند باران‌ها به آرامی و به طور موثر به سمت منابع آب جاری منتقل شوند.

در بررسی علمی، به وضوح مشاهده می‌شود که ارتفاعات کوهی پس از بارش باران، آب‌های زیرزمینی را پر می‌کنند و علاوه بر این، به تصفیه آب‌ها کمک می‌کنند. آب‌های حاصل از ذوب برف و باران از میان سنگ‌ها و خاک‌های طبیعی عبور می‌کنند، که این فرآیند به تصفیه طبیعی آن‌ها منجر می‌شود و آبی خوشگوار و مناسب برای نوشیدن تولید می‌شود.

آیات قرآنی و تأثیر آنها بر درک انسان از طبیعت

قرآن کریم در سوره المرسلات و آیه 27 به این موضوع به‌طرز زیبا و روشنی اشاره می‌کند:

"وَ أَنشَأْنَا فِي الْرَّوَاسِيَ الشَّامِخَاتِ مَاءً ثَجَّاجًۭا"

در این آیه، "الرواسی الشامخات" به معنای کوه‌های بلند و "الماء الثجّاج" به معنای آب خوشگوار است. این آیات به وضوح نشان‌دهنده ارتباط معنوی و علمی بین کوه‌ها و آب هستند. روح قرآن در این آیات، توجه به دقت آفرینش و هماهنگی‌های بی‌نظیری است که در طبیعت وجود دارند.

ارتباط علم و ایمان

این نکته ارزشمند است که علم و ایمان در قرآن به‌طور متقابل از یکدیگر پشتیبانی می‌کنند. قرآن کریم با دقت حیرت‌آور به مسائل علمی اشاره می‌کند و این خود به ما یادآور می‌شود که تفکر در مورد طبیعت و عجایب آن بخشی از عبادت است. آیا نمی‌توان با تفکر در مورد این آیات به شکوه و عظمت خالق اندیشید؟

به ویژه در دنیای امروز، که انسان‌ها دسترسی ساده‌تری به اطلاعات و دانش مدرن دارند، اهمیت این تفکر به صورت مضاعف می‌گردد. ما از طریق علم می‌توانیم دریابیم که چگونه کوه‌ها به عنوان پروسه‌های طبیعی، به تصفیه و تأمین آب پرداخته و زندگی را بر روی زمین ممکن می‌سازند.

نتیجه‌گیری

در نهایت، لازم است که به این نکته توجه کنیم که کوه‌ها نه تنها زیبایی‌های طبیعی به ما هدیه می‌دهند، بلکه در فرآیند حیاتی تأمین آب و بقای زندگی نیز نقشی اساسی ایفا می‌کنند. آیات قرآنی، با زبان ساده و قابل فهم، ما را به تأمل در عظمت و حکمت آفرینش فرامی‌خوانند. آیا نمی‌ارزد که در این معجزات فکر کنیم و از حکمت آن‌ها بهره‌برداری کنیم؟

بیایید با یکدیگر به این حقیقت عظیم بیشتر توجه کنیم و در راستای احترام به طبیعت و کوه‌ها گام برداریم؛ زیرا آن‌ها نه تنها بخشی از محیط طبیعی ما هستند، بلکه نشانه‌ای از قدرت و حکمت بیکران خالق هستی می‌باشند.

نخ سفید و نخ سیاه: توصیف قرآن از مرز بین شب و روز

آنگونه که تصاویر ارسال شده به زمین توسط ماهواره‌های فضایی نشان می‌دهند. در هنگامی که قسمتی از زمین روز است، قسمت دیگر شب است و فاصله بین آن دو به شکل نخ (مرز) نمایان است. این دقیقاً همانطوری است که خداوند متعال در قرآن کریم در 1400 سال قبل بیان فرموده است و ما اکنون در عصر تکنولوژی فضایی این حقیقت را به روش علمی و به کمک تصاویر ماهواره‌ای و پردازش رایانه‌ای درک می‌نماییم، سبحان الله! منزه است خداوند!

چنانچه شخصی از خارج از کره زمین - مانند جایی که ماهواره‌های فضایی به دور زمین می‌چرخند - به زمین نگاه کند و سرعت چرخش زمین را مشاهده نماید و ببیند که چگونه شب و روز پشت سر هم از بخشی از کره زمین به بخش دیگر منتقل می‌شوند و جای خود را با یکدیگر عوض می‌کنند، در خواهد یافت که بهترین توصیف برای این حالت همان است که خداوند متعال بیان فرموده است: (يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَهُوَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ) [الحديد: 6].

همچنین می‌فرماید: (يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُّسَمًّى ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ وَالَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِهِ مَا يَمْلِكُونَ مِن قِطْمِيرٍ) [فاطر: 13].

تاریخچه تفکر انسان درباره شب و روز

از زمان‌های قدیم انسان گمان می‌نمود که شب مانند خیمه‌ای کاملاً تمام سطح زمین را احاطه نموده است. این طرز فکر بدین خاطر بود که انسان‌ها گمان می‌نمودند که سطح زمین مسطح است. آنان همچنین فکر می‌کردند که روز نیز همچون شب بر سطح زمین خیمه می‌زند. اما با تکامل دانش بشری در دوران جدید، انسان دریافت که شب و روز به علت کروی بودن زمین ایجاد می‌شوند.

زیرا هنگامی که بخشی از زمین در مسیر تابش نور خورشید قرار می‌گیرد، این نور به طرف دیگر زمین نمی‌رسد و در نتیجه در نصف دیگر کره زمین شب است.

پیچیدگی شب و روز

دانشمندان به این نتیجه رسیده‌اند که شب و روز به گونه‌ای پیچیده در هم تنیده شده‌اند - به این معنی که در یک نقطه مفروض پدیده استقرار روز بعد از شب و همچنین استقرار شب بعد از روز تدریجی است. یعنی کم کم هوا روشن و برعکس تاریک می‌شود. و بدین علت که زمین به سرعت در حال چرخش است و سفینه‌های فضایی نیز به سرعت به دور زمین می‌چرخند، لذا عکس‌برداری از یک نقطه ثابت بر روی زمین و بررسی روند استقرار شب و روز در آن نقطه جهت مطالعه حد فاصل شب و روز مشکل است.

تصاویر ماهواره‌ای و پردازش کامپیوتری

به همین خاطر دانشمندان به بررسی یک منطقه مشخص که دو نیم‌کره را از یکدیگر جدا می‌سازد پرداخته‌اند تا حالت تبدیل شب به روز و برعکس را در آن منطقه بررسی نمایند. این فکر را یکی از دانشمندان مطرح کرد که اگر در یک لحظه به زمین نگاه کنیم، شکل و حالت زمین را از لحاظ میزان روشنایی در فاصله بین دو نیم‌کره که در یکی شب و در دیگری روز است، چگونه خواهد بود؟

تصاویر که سفینه‌های فضایی گرفته‌اند بر روی یک نقطه متمرکز نیستند و علت آن را همانطور که قبلاً بیان نمودیم چرخش سریع زمین و ماهواره‌ها است. ولی می‌توان از کل زمین در یک نیم‌کره عکس گرفت و به حد فاصل دو کره که در یک لحظه حد شب و روز را نشان می‌دهد دقت نمود.

نتیجه‌گیری

این مطلب دانشمندان را بر آن داشت که به جمع‌بندی و پردازش کامپیوتری تعداد زیادی از تصاویر مربوطه اقدام نمایند. در این راستا از تعدادی از سفینه‌های فضایی استفاده نموده‌اند زیرا یک سفینه فضایی کافی نیست. بدین علت که آنچه مورد نظر است تصویر از حالت کروی زمین می‌باشد. و این در صورتی امکان‌پذیر است که تصاویری متعدد از نواحی مختلف واقع در یک مسیر با استفاده از رایانه در کنار هم قرار داده شده و توسط برنامه‌های اختصاصی پردازش شوند تا تصویری که بدست می‌آید شکل حقیقی زمین را در منطقه مرز بین نواحی شب و روز روی کره زمین نشان دهد.

نتیجه کار نشان داد که منطقه بسیار باریکی ناحیه شب روی کره زمین را از ناحیه روز جدا می‌نماید. و در آن منطقه خط فاصلی را بین دو ناحیه شب و روز مشاهده نموده‌اند. حتی تا چند سال پیش کسی از وجود چنین خط فاصلی اطلاع نداشت. این حقیقت تنها وقتی مشخص شد که دانشمندان با ترکیب تصاویر گرفته شده از جزء به جزء نواحی زمین در روز و شب و با استفاده از کامپیوتر و با برطرف نمودن تصویر ابرها و داخل نمودن تصاویری با وضوح بالاتر و نشان دادن نور ناشی از شهرها و نشان دادن دریاها و خشکی‌ها بطور واضح نهایتاً به تصویر نهایی و اصلی دست یافتند.

آیات قرآنی و علم جدید

خداوند متعال تأکیداً به وجود حد فاصل بین شب و روز در هر نقطه‌ای از زمین اشاره فرموده است که به شکل دو نخ (مرز) سفید و سیاه می‌باشند: (وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ) [البقرة: 187].

این آیه به صورتی دقیق آن ناحیه حد فاصل و مرزی را توصیف می‌نماید قبل از اینکه سفینه‌های فضایی آن را نشان دهند و رایانه‌ها آن را تحلیل نمایند.

بعلاوه خداوند متعال پدیده‌های موجود در داخل این ناحیه مرزی - مرز بین ناحیه شب و ناحیه روز – را توصیف می‌نماید، بدین نحو که می‌فرماید: (يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَهُوَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ) [الحديد: 6].

این دقت در توصیف نشان‌دهنده علم و حکمت الهی است که در قرآن کریم به تصویر کشیده شده است.

برادر و خواهر گرامی، مبالغه ننموده‌ام اگر بگویم هر آنچه را علم کشف می‌نماید قرآن کریم در مورد آن صحبت نموده است و چرا چنین نباشد در حالی که قرآن کریم کتابی است که خداوند تعالی برای بیان تمام مطالب نازل فرموده است.

آنگونه که می‌فرماید: (وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِكُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ) [النحل: 89].

بنابراین جا دارد که ستایش نماییم کسی را که از این حقایق هستی ما را آگاه فرمود و آن را دلیل قابل درک قرار داد برای هر آنکه در حقانیت و درستی قرآن و دین مبین اسلام شک داشته باشد.